Voorpaginanieuws: nationale vaccinatieplicht in strijd met het Europees Verdrag voor de rechten van de Mens? Nee, oordeelt het hof. Leidt deze uitspraak tot een vaccinatieplicht in Nederland? In deze blog en de volgende blog geven wij antwoord op deze vraag én op alle arbeidsrechtelijke vragen die spelen rondom coronavaccinaties.


Voorpaginanieuws

In de genoemde zaak sprak het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) zich uit over een vaccinatieplicht voor kinderen in Tsjechië. Wanneer een kind niet gevaccineerd is kan deze geweigerd worden op de kleuterschool en kunnen de ouders een boete krijgen. De rechters vonden dat het belang van gezondheid opweegt tegen het recht op eerbiediging van privéleven, familie- en gezinsleven. Conclusie: Tsjechië mag kinderen verplichten zich te vaccineren. Interessante uitspaak?

Wij leggen de uitspraak van het EHRM over vaccinatieplicht uit.

 

Een mogelijke vaccinatieplicht heeft ook consequenties voor werkgevers.

 

Nu het vaccineren in Nederland gestaag vordert, roept dit ook arbeidsrechtelijke vragen op. De antwoorden vind je in deze en onze blog van aanstaande donderdag. Meer vragen? Laat het ons weten; we nemen ze mee in onze volgende blog.

 

  1. Kunnen werkgevers rechten ontlenen aan de EHRM-uitspraak?

Naar aanleiding van de uitspraak van het hof is dit een veelgehoorde vraag, zeker onder werkgevers.

De risico’s op de werkvloer nemen zo in een hoog tempo af. Deze uitspraak betekent niet direct een vaccinatieplicht in Nederland. Wel geeft deze uitspraak meer ruimte voor het doorvoeren van een dergelijke plicht. De uitspraak laat zien dat het gerechtvaardigd kan zijn om een vaccinatieplicht in te voeren met het oog op de gezondheid van de inwoners. Het oordeel van het hof is echter genuanceerd en richt zich op de casus uit Tsjechië. Het demissionaire kabinet heeft vooralsnog aangegeven geen vaccinatieplicht in te willen voeren. Het is afwachten of het nieuwe kabinet zich op hetzelfde standpunt stelt. Zie voor uitleg EHRM vaccinatie-uitspraak  deze blog.

 

  1. Werknemer laat zich niet vaccineren en valt vervolgens ziek uit door corona, wie betaalt?

Werkgever betaalt het loon door tijdens arbeidsongeschiktheid, tenzij er sprake is van opzet.
Oftewel: een werknemer moet bewust ziek hebben willen worden. Daarvan is niet snel sprake.
Bekende voorbeelden waarin opzet of gedeeltelijke opzet is aangenomen: de dronken werknemer (Kantonrechter Amersfoort 12 december 2001, JAR 2002/34) die met zijn lease-auto een ongeluk veroorzaakt waarbij hij letsel oploopt, of de - gewaarschuwde - werknemer die herhaaldelijk uit de running is vanwege de gevaarlijke sporten die hij beoefent.

Als je al zou weten of een werknemer vaccinatie weigert en uitvalt door Corona besmetting, is het nog maar zeer de vraag of sprake is van opzet. Omstandigheden van het geval spelen bij de beantwoording een belangrijke rol. Is sprake van een protest weigering en worden bewust Corona maatregelen overtreden, is sprake van verhoogd risico op besmetting bij uitvoering van de werkzaamheden, behoort een medewerker tot een kwetsbare groep, is ander werk mogelijk, geen wettelijke vaccinatieplicht, grondrechten en ga zo door. Het is wachten op de eerste rechterlijke uitspraak over de gevolgen voor werkgevers en werknemers van het niet willen vaccineren. 

Een ding is zeker: een zorgvuldige overweging is vereist.


De maatschappelijke opvattingen ontwikkelen zich en veranderen, zo hebben we eerder gezien. Waar een mondkapjesplicht op de werkvloer met de hitte in de zomer nog taboe was, werd later door de overheid wel een mondkapjesplicht ingevoerd. Ook de rechtspraak is in ontwikkeling. Zo werd recent nog een uitspraak gewezen door een kantonrechter die het stopzetten van het loon vanwege de weigering om een mondkapje te dragen, gerechtvaardigd achtte.

 

Met andere woorden, waar een vaccinatieplicht nu taboe is, wordt toch gesproken over een vaccinatiepaspoort of negatieve test om toegang te krijgen.

Een werkgever heeft de veiligheid te waarborgen van niet één maar van al zijn medewerkers, voor wie de werkgever verantwoordelijk is. Niet gek dus dat de vraag van werkgevers over verplichte testmogelijkheden en vaccinering toeneemt.

 

  1. Moet een gevaccineerde medewerker ook in quarantaine?

Na een vaccinatie lijkt het gevaar geweken en quarantaine bij klachten of contact met een besmet persoon niet meer nodig. Ideaal ook voor de werkgever, want minder ziekteverzuim. De coronaregels blijven echter voorlopig ook voor gevaccineerden gelden. De vaccin geven een hoge mate van bescherming tegen corona, maar 100% bescherming is niet te garanderen. Ook weten we nog niet hoe lang het vaccin blijft werken. In de toekomst zullen de regels mogelijk veranderen, maar voorlopig geldt dus de quarantaine regel nog voor iedereen.  

 

  1. Mogen de basisregels, zoals afstand houden, vervallen als alle collega’s gevaccineerd zijn?

Het kan zijn dat er binnen jouw onderneming een punt komt dat iedereen gevaccineerd is. Dit kan ook gaan om een bepaalde ploeg of afdeling. In sommige verpleeghuizen doet deze situatie zich al voor en worden bepaalde basisregels losgelaten bij een vaccinatiegraad van 80%. Op het moment dat binnen jouw onderneming van deze situatie sprake is, zullen versoepelingen ook mogelijk zijn. Toch zal het belangrijk zijn om oplettend te blijven. Medewerkers gaan immers ook om met mensen buiten het bedrijf die mogelijk niet gevaccineerd zijn. De situatie zal dus waarschijnlijk pas aan de orde zijn als in heel het land ruimte komt voor versoepelingen.

 

Hoe kan je vaccineren stimuleren onder jouw personeel? Lees de blog ‘het coronavaccin: arbeidsrechtelijke gevolgen’

 

Heb je meer arbeidsrechtelijke vragen rondom corona? Stel ze aan de specialisten van Committ Legal.